Omega-3 yağ asitleri, vücudun ihtiyaç duyduğu ancak kendi başına
üretemediği temel yağ asitleridir. Bu nedenle yeterli miktarda
besinlerle alınamadığı durumlarda takviye edici gıdalarla
desteklenmeleri önerilir.
Temel Omega-3 yağ asitleri;
EPA (Eikosapentaenoik Asit),
DHA (Dokosaheksaenoik Asit) ve
ALA (Alfa-Linolenik Asit)'tır.
Omega-3 yağ asitleri olan EPA ve DHA, vücudumuz tarafından üretilemeyen ve dışarıdan besinler veya takviye edici gıdalar yoluyla alınması gereken temel yağ asitleridir. Düzenli ve yeterli Omega-3 alımı, günlük beslenmenin önemli bir parçasıdır.
Vücudumuz tarafından doğrudan kullanılabilen EPA ve
DHA yalnızca hayvansal kaynaklı besinlerden elde
edilebilmektedir. Yağlı balıklar ve balık yağı içeren takviye edici
gıdalar, EPA ve DHA açısından en önemli kaynaklar arasında yer alır.
ALA (Alfa-Linolenik Asit) ise dereotu, semizotu, tere
gibi yeşil yapraklı sebzelerde; ceviz ve keten tohumu gibi bitkisel
kaynaklarda bulunur. Ancak ALA'nın vücutta kullanılabilmesi için
öncelikle EPA ve DHA'ya dönüşmesi gerekir. İnsan vücudunda bu dönüşüm
oranı oldukça sınırlıdır.
Güney Dakota Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde görev yapan
Prof. William S. Harris, 1980 yılından bu yana
Omega-3 yağ asitleri üzerine çalışmalar yürütmüş ve bu alanda
200'den fazla bilimsel makale yayımlamıştır.
Prof. Harris tarafından 2004 yılında geliştirilen
Omega-3 İndeks Testi, kırmızı kan hücrelerinde bulunan
EPA ve DHA oranlarının toplamını
ölçmektedir.
54 ülkeden 24.129 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen
araştırmaya göre, uzmanlar tarafından önerilen Omega-3 İndeksi
%8 seviyesidir. %4 ve altındaki değerler
ise düşük kabul edilmektedir. Üç tarafı denizlerle çevrili olmasına
rağmen Türkiye'de Omega-3 İndeksi ortalaması %4'ün altında
bulunmaktadır.
*Faydalı etkinin sağlanabilmesi için günde 250 mg DHA alınmalıdır.
**Faydalı etkinin sağlanabilmesi için günde 250 mg EPA ve DHA alınmalıdır.
***Hamile ve emziren kadınlarda faydalı etki, omega-3 yağ asitlerinin yetişkinler için önerilen alım miktarlarına ek olarak 200 mg DHA alındığında sağlanmaktadır.
Kaynak: A Stark et al. Global survey of the Omega-3 fatty acids, DHA and EPA in the blood stream of healthy adults. Prog Lipid Res. 2016;63:132-152 b Stark et al. PLEFA 2016;104:1–10
Kaynak: Harris WS and von Schacky C. Prev Med 2004;39:212-220
