Omega 3

Esansiyel Yağ Asitleri

Omega 3 yağ asitleri vücut için gerekli olan ama vücudun üretemediği yağ asitleridir. Besinlerle alınamadığı durumlarda gıda takviyeleri ile alınmaları gerekmektedir.

Temel Omega 3 yağ asitleri alfa-linolenik asit, eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA)’dır. Alfa-linoleik yağ asidi bitkisel kaynaklı olup dereotu, semizotu, tere gibi yeşil yapraklı sebzelerde bulunurken, hayvansal kaynaklı olan EPA ve DHA sadece derin deniz balıkları, bazı algler ve balık yağı gibi balık ürünlerinde bulunmaktadır.

Vücudumuzda besinlerle alınan alfa-linoleik yağ asidinden EPA ve DHA dönüşümü olmakla beraber bu dönüşümün çocuklarda ve yaşlılarda yeterli olmaması nedeniyle günlük beslenme ile veya beslenme ile alınamadığı durumlarda takviye edici gıdalar ile EPA ve DHA’nın alınmasının gerekli olduğu belirtilmektedir.

Balık ve balık yağları, özellikle Omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA açısından zengin besin kaynaklarıdır.

Zengin Omega Kaynağı Olan Morina Balığı

Soğuk ve derin denizlerde yaşayan balıklar fizyolojileri, yaşadıkları çevre ve beslenme biçimlerinden dolayı daha yüksek seviyede Omega yağ asitleri üretirler.

Omega-3 kaynağı olarak, bazı balık yağları ançuez, sardalya, ringa, istavrit gibi küçük balıkların gövdesinden elde edilirken, bazı balık yağları ise büyük hacimli olan morina balığının karaciğerinden elde edilmektedir. Morina balığı karaciğer yağı (Cod Liver Oil) diğer çeşit balık yağlarına kıyasla doğal A ve D vitamini içermesiyle farklılık göstermektedir. Günümüzde ciddi boyutlara ulaşmış olan D vitamini eksikliğinin önlenmesi amacıyla doğal D vitamini kaynağı olarak da kullanılmaktadır.

 

Balık yağı ile Omega 3 desteği

Sağlıklı yaşamak için sağlıklı ve dengeli beslenmek önemlidir. Omega-3, sağlıklı yaşam için gerekli olan en önemli besin öğelerindendir, fakat vücut tarafından sentezlenemediği için mutlaka gıdalarla alınması gerekmektedir.  Balık, vücudun ihtiyacı olan Omega-3’ü sağlayan doğal kaynak olmasına rağmen, düzenli balık tüketen kişiler dahi Omega 3’ü yeteri kadar alamayabilir. Tüketilen balığın hangi denizlerde yetiştiği ve pişirme teknikleri Omega-3 alımını etkilemektedir. Soğuk deniz balığı Omega-3 miktarının yüksek alınmasını sağlar, ızgara ya da buğulama yöntemiyle pişirilmesi de Omega miktarını korur.

Mümkünse gıdaların tüketimiyle Omega ihtiyacı karşılanmalıdır. Yetersiz alım durumunda balık yağı gibi Omega3 zengini takviye edici gıdalar ile de bu ihtiyaç karşılanabilmektedir. Gelişmiş ülkelerde balık yağı kullanımı oldukça eskilere dayanmaktadır. Nitekim birçoğumuz, ilkokula giderken annelerimiz tarafından verilen balık yağlarını içtiğimizi hatırlayacaktır. Balık yağı gerek çocuklar gerekse de yetişkinler için vazgeçilmez bir besin kaynağıdır. Bu kadar uzun zamandır sağlığımız için önemli olduğunun bilinmesinin başlıca nedeni, bilimsel çalışmaların sonuçlarının faydasını ortaya koymasından ve kullanıcıların da faydalarını gözlemlemesinden kaynaklıdır. Günümüzde Omega3 desteği sağlayan balık yağı konusunda 32.000 civarında kabul görmüş bilimsel çalışmanın olduğu bilinmektedir.  Araştırmaların sonuçları,Omega3’ün kalp ve damar sağlığının korunmasında, beyin fonksiyonları, göz sağlığı ve sinir sistemi gelişimindeki etkilerini yeterince ortaya koyduğu gibi, farklı alanlarda da yeni umut ışıkları oluşturmaktadır.  Hastalıklara yakalanmadan önce kendinizi koruma altına almalısınız. Bu nedenle balık yağı gibi takviye edici gıdalar, gelecek için sağlığınıza yatırım yapmanız amacına hizmet ederler.

Balık yağı, kapsül ve şurup formunda üretilerek tüketiciler tarafından kolay kullanılabilir hale getirilirler. Yetişkinler genellikle, halk arasında balık yağı hapı diye bilinen balık yağı kapsüllerini kullanarak bu mucizevi sağlık kaynağından faydalanmayı tercih etmektedir. Şurup formunda olan balık yağları ise çocuklar için kolay kullanım olanağı sağlamaktadır. Bazı balık yağı şuruplarının hem güçlü içeriği hem de öyle lezzetli tatları var ki, yetişkinler tarafından da kullanılabilmektedir.

balık yağı
balık yağı

Balık yağı günlük ne kadar miktarda kullanılmalıdır?

Balık yağı kapsül de olsa şurup da olsa ihtiyacınızı karşılayabilecek miktarlarda Omega3 yağ asitleri EPA ve DHA’yı içeriyor olmalıdır. Uzun süreli güvenle kullanımiçin de, yüksek kalitede üretilmiş, saf balık yağı olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Sağlıklı yaşam için ideal alınması gereken Omega 3 miktarı,kişiden kişiye değişkenlik göstermesi nedeniyle kesinleştirilememekte, her bireyin beslenme düzeni, omega-3 içerikli gıdaların tüketimi, toksik maddelere maruz kalması, yaşadığı ortam farklılığı nedeniyle herkesin ihtiyacını karşılayabileceği düşünülen ortak bir değer verilememektedir. Bu nedenle bazı uzmanlar günlük alınması gereken EPA ve DHA miktarının 500 mg. olması gerektiğini belirtirken, bazı uzmanlar bu miktarın günümüzde yeterli olamayacağını, EPA ve DHA miktarı toplamının günlük 1000 mg alınması gerektiği önerisinde bulunmaktadırlar.  Balık yağı kapsül veya şurup etiket bilgilerinde belirtilen “tavsiye edilen günlük kullanım miktarı”, uzmanların genellikle belirttiği miktarları içeren alım önerisi doğrultusunda yapılmaktadır.

Kan sulandırıcı ilaç kullanımı durumunda hangi miktarda omega-3 yağ asitleri alınacak olursa olsun,  mutlaka doktora danışılmalıdır. Kan sulandırıcı ilaç kullanılmıyorsa 4-10 yaş grubu çocuklarda EPA  ve DHA miktarları toplamı günde en fazla 1500 mg’a, 11 yaş üzeri ve yetişkinlerde ise günde en fazla  3000 mg’a kadar kullanımı mümkündür, fakat gerek görülmedikçe bu miktarlar yerine balık yağlarının etiketlerinde belirtilen “tavsiye edilen günlük kullanım miktarı”na uyulması, daha yüksek dozların doktor önerisi olmadan kullanılmaması önerilir.

Amerikan Kardiyoloji Derneği’nin kılavuzuna göre; Hipertansiyon, kolesterol yüksekliği, kan glukoz seviyesinde yükseklik, ateroskleroz gibi kalp ve damar hastalığı tespit edilmiş olan kişilerde EPA ve DHA toplamının 1000 mg, trigliserit yüksekliği olan kişilerde ise EPA ve DHA toplamının 2000 – 4000 mg aralığında alınması tavsiye edilmektedir. Elbette bu çeşit hastalıklarda kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışmanız gerektiğini bir kere daha hatırlatmak isteriz.