Okul Çağındaki Çocukların Sahip Olması Gereken Yeterlilikler

Okul çağındaki çocuklar; zihinsel, bedensel, sosyal ve duygusal açıdan bazı yeterliliklere sahip olmalıdır. Aşağıda söz ettiğimiz yeterliliklere henüz erişememiş çocukların ebeveynleri mutlaka psikolojik yardım almalıdır. Ayrıca sahip olunması gereken bu yeterliliklerde okul öncesi eğitimin yeri ve önemi de yadsınamaz.

Çocukların sahip olması gereken yeterlilikler;

  • Kalem kullanabilme, çizim yapabilme
  • Renkleri, geometrik şekilleri, sayıları bilme
  • Dik bir şekilde oturabilme
  • Kendi kendine giyinebilme
  • Tuvalete gidebilme
  • Temizlik yapabilme
  • Eşyalarını toplayabilme
  • Çantasını hazırlayabilme
  • Sorumluluk taşıyabilme
  • Anneden ve aileden ayrı kalabilme
  • İletişim kurabilme
  • Toplumda kendini rahatça ifade edebilme
  • Kendine güvenme
  • Cesaretli ve girişken olma
  • Pozitif düşünme
  • Empati kurabilme
  • Duygusal tepkileri kontrol edebilme
  • Paylaşmayı, yardımlaşmayı sevme
  • Uyum sağlayabilme
  • Gözlemleyebilme
  • Dengeli yürüyebilme, koşabilme
  • Çeşitli durumlar karşısında seri düşünebilme ve hareket edebilme
  • Neden-sonuç ilişkisi kurabilme
  • Algılayabilme, çözüme ulaştırabilme
  • Yorum yapabilme
  • Sevgiyi ve saygıyı benimseme

Beslenmenin Başarıdaki Önemi

Beslenmenin başarıdaki önemi yadsınamaz bir gerçek. Yanlış beslenme alışkanlıkları, çocukların olduğu kadar anne ve babaların da en büyük problemlerinden biri. Çünkü yanlış ve sağlıksız beslenme, çocukların okuldaki başarılarını olumsuz etkiliyor. Çocuklar cips-kola gibi abur cuburların yanı sıra öğle aralarında okul kantininden yağ oranı yüksek olan fast-food yiyeceklerle besleniyor.

Sabahları kahvaltı etmeden okula giden çocuklarda enerji düşüklüğü, karın ve baş ağrıları görülüyor. Gün içinde devam eden sağlıksız beslenme çocukların enerjisini iyice düşürerek yorgunluk ve halsizliğe sebep oluyor. Bu da öğrencinin derslere konsantre olmasını ve zihnin çalışmasını engelliyor. Alışkanlık haline gelen yanlış beslenme zamanla obezite, karaciğer, kalp, kolesterol gibi daha ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Dolayısıyla bu konuda ebeveynlere ve okullara büyük iş düşüyor.

Peki sağlıklı çocuklar yetiştirmek için beslenmede nelere dikkat edilmelidir?

  • Ebeveynler çocuklarına örnek olmalı ve sağlıklı beslenmelidir.
  • Çocuklara her sabah kahvaltı etme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
  • Evde cips-bisküvi gibi yiyecekler ile gazlı içecekler bulundurulmamalıdır.
  • Ara öğünlerde çocuklara süt, ayran ve meyve gibi besinler verilmelidir.
  • Sofralarda mutlaka Omega 3 içeren balık ile bol vitamin içeren sebze ve meyvelere yer verilmelidir.
  • Okul kantinleri denetlenmeli, mümkünse kantin yerine okullarda yemekhane bulunmalıdır.
  • Çocukların beslenme bilgisi kazanabilmesi için ders programına beslenme dersi eklenmelidir.

Çocuklar İçin Mutluluk Testi

Çocuklara “Bugün okul nasıl geçti?” diye sormak çocukları bıktıran ve zaman zaman morallerini bozan bir soru haline geldi. Üstelik bu soruyu sormak ebeveynleri de sevimsiz bir duruma düşürüyor.

Çocuğunuzun okulunun nasıl geçtiğini, mutlu olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız ona doğrudan değil de dolaylı olarak soru sormak iki taraf açısından da daha faydalı olacaktır.

Aşağıda çocuğunuz için bir mutluluk testi hazırladık. Bu testin sonucuna göre, çocuğunuzun mutlu olup olmadığı hakkında bir ipucu sahibi olabilirsiniz.

Mutluluk Testi

Bugün,

  1. Okulda seni en çok sevindiren şey neydi?
  2. Duyduğun en tuhaf kelime hangisiydi?
  3. Herhangi bir arkadaşına bir yardımın dokundu mu?
  4. Sana yardımı dokunan oldu mu?
  5. En çok neye üzüldün?
  6. Öğrendiğin bir şeyi anlatır mısın?
  7. Bugün seni en çok sıkan şey neydi?
  8. Öğretmen en çok hangi kelimeyi kullandı?
  9. En sevdiğin yemek hangisiydi?
  10. Hiç kalem kullandın mı?
  11. Öğretmen seni tahtaya kaldırdı mı?
  12. En çok ne zaman mutlu oldun?
  13. En çok ne zaman sıkıldın?
  14. Teneffüste neler yaptın?
  15. En çok kime sinirlendin?
  16. Yeni arkadaş edindin mi?
  17. Öğretmenin anlattıklarını anladın mı?
  18. Arkadaşlarınla neler konuştun?
  19. Değişik bir olay yaşandı mı?
  20. Bütün gün istediğin gibi geçti mi?

Çocukların Motivasyona İhtiyacı Var!

Çocukların başarılı bir öğrenci ve başarılı bir birey olmaları için gerekli olan en önemli faktör motivasyondur. Motivasyonu olumlu etkileyen ve olması gereken en önemli nokta ebeveynlerin çocuklarını nasıl etkilediği, nasıl motive ettiğidir.

Çocukların motivasyonunun eksik olmasının altında uzun vadeli ve kalıcı sebepler yatıyor olabilir. Bu sebepleri ve çocuğunuzu motive etmek için yapmanız gerekenleri aşağıda sıraladık.

Çocuğu okuldan uzaklaştıran sebepler:

  • Çocuğunuz okulda arkadaşlarıyla ya da öğretmeniyle bir sorun yaşamış, bu durumu kimseye anlatmamış olabilir. Hatta karşı cins nedeniyle bir kalp kırıklığı bile yaşamış olabilir.
  • Herhangi bir derste yapılan bir çalışmada başarısız olmuş ya da anlatılan dersi anlamamış olup kendini diğer arkadaşlarına nazaran yetersiz hissetmiş olabilir.
  • Küçük yaşlardan itibaren gelecek kaygısıyla huzursuzlanabilir.
  • Sizin yaşadığınız sorunları kendisine dert edip derslere ve sosyal yaşama odaklanamayabilir.
  • Çok hareketli bir yapısı varsa, okulda 40-50 dakika oturup ders dinlemek ona sıkıcı gelebilir.
  • Sabahları erken uyanmak ve sorumluluk duygusu onu derslerden ve okuldan soğutabilir.

Ebeveynlere düşen görevler:

  • Çocuğunuza her zaman öfkenizi değil, sevginizi gösterin. Onun karşısında değil, yanında olduğunuzu hissettirin. O zaman kendisinde yeterli gücü bulacaktır.
  • Sadece okul hayatını değil, duygusal ve sosyal gelişimine de destek olun.
  • Çiçek yetiştirmek, yemek yapmak, tiyatroya-sinemaya gitmek, sergi gezmek gibi eğlenceli aktiviteler yapın.
  • Sabırlı ve kararlı olun. Dengesiz tavırlar sergilemeyin. Hayatla, iş hayatınızla, eşinizle ilgili problemleri ya da çocuğunuzla ilgili endişelerinizi ona yansıtmayın.
  • Baskı yapmayın. Müdahale etmeyin. Yargılamayın. Böylelikle size asla yalan söylemeyecektir.
  • Ona okulu sevdirin. Bir sürü arkadaşı olacağını, bir sürü tecrübe kazanacağını, arkadaşlığın aile kadar önemli olduğunu anlatın.
  • Kalemleri, defterleri, kitapları, oyuncakları sevmesini sağlayın. Onu ders çalıştıktan sonra sevdiği şeylerle ödüllendirin.
  • Çocuğunuzu cesaretlendirin. Hayatta hep başarılı olacağından emin olduğunuzu ona vurgulayın. Onu hiçbir arkadaşıyla karşılaştırmayın.
  • Onunla açık ve anlaşılır bir şekilde konuşun. Okulla, derslerle, sınıf arkadaşlarıyla ve öğretmeniyle ilgili olan korkularını ve kaygılarını anlamaya çalışın.
  • Sorumluluk duygusu kazandırın. Her gün düzenli olarak ödevlerini yapmaya, çantasını hazırlamaya teşvik edin.
  • Günlük plan hazırlayın. Çocuğunuz böylece ders çalışacağı, okula gideceği, uyuyacağı, yemek yiyeceği ve oyun oynayacağı zamanları kendi ayarlayabilir.
  • Rehber öğretmeniyle ve sınıf öğretmeniyle daima iletişimde olun.
  • Uyguladığınız bütün çözümlere rağmen bir sonuca ulaşamıyorsanız önce rehber öğretmeninden sonra da bir psikologdan yardım alın.

Küçük Kara Balık

Çocukların mutlaka okuması gereken bazı kitaplar vardır. Üstelik bu kitapları yetişkinler de sıkılmadan okuyabilirler. Bu tür kitaplar, çocukların hayata karşı farklı bir bakış açısı kazanmasına, dünyayı sorgulamasına, duygulara ve insana önem vermesine, kendi iç dünyasını benimsemesine yardımcı olur. Örneğin Samed Behrengi’nin “Küçük Kara Balık” adlı kitabı bu tür kitaplara örnektir.

Ebeveynler, “Küçük Kara Balık”ı çocuklarına okutmalı ve anlamalarını sağlamalıdır.

İşte “Küçük Kara Balık”tan alınmış, hayat dersi niteliğindeki cümleler:

  1. “Siz gereğinden fazla düşünüyorsunuz; ama yalnızca düşünmek olmaz ki! Yola koyulursak korkularımız tümden kaybolur gider.”
  2. “Bir gün nasıl olsa öleceğim. Ölmek önemli değil, önemli olan, yaşamımla da ölümümle de başkaları üzerinde etkili olabilmektir.”
  3. ”Zorbalık, yalan, hırsızlık, inkâr etme ve savaş sadece sağlıksız toplumlarda görülen rahatsızlıklardandır.”
  4. “Küçük kara balık biliyordu dünyanın sadece yaşadığı gölden ibaret olmadığını, denizlerin okyanusların olduğunu biliyordu. Ve görmek istiyordu. Yeni balıklar, yeni yerler görmek istiyordu. Ama ailesi ve çevresi öyle değildi. Onlar yaşamı sadece o gölden ibaret sanıyorlardı. Onların dünyasında başkaları olamazdı, farklılıklar olamazdı. Küçük kara balık onlara inat doğrularına, aklına ve kalbine uydu, kamasını da aldı yanına ve yola çıktı. Pelikana, kılıç balığına inat gördü denizi, okyanusu? Aşmayı bildi engelleri.”
  5. “Kendinize sürekli sorular sormalısınız. Neden arkadaşımı hapse attılar? Neden bazıları hırsızlık yapıyor? Neden şurada burada savaş var, neden kan dökülüyor? Neden birileri hep birilerini yok sayıyor?”
  6. “Gelecek kuşkusuz sizin ellerinizde; iyisiyle, kötüsüyle de sizin olacak. İster istemez büyüyecek ve zamanla birlikte yol alacaksınız. Büyüklerinizin ardından gelecek, onların yerini alacak, her şeyi elde edip sosyal yaşama iyisiyle, kötüsüyle, her şeyiyle sahip olacaksınız. Yoksulluk, zulüm, zorbalık, adalet, sevinç, keder, kimsesizlik, dayak, iş ve işsizlik, hapishane ve özgürlük, hastalık ve ilaçsızlık, açlık, çıplaklık, yüzlerce sosyal mutluluk ve mutsuzluk sizin olacak.”
  7. “Benim kendi beynim var, düşünebilirim; gözlerim de var görebilirim…”
  8. “Böylesi bir yaşamı yüz kez de yaşasan, yine de bilgisiz ve yoksun bir kurbağa olarak kalacaksın,” dedi.
  9. “Balıkla salyangozun arkadaşlığı! Duyulmuş şey değil!”
  10. “Siz bu göletten hiç dışarı çıkmıyorsunuz ki… Peki nasıl oluyor da, bütün dünyadan söz edebiliyorsunuz?”
  11. “Ben bilmek istiyorum, hayat gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölüp gitmek mi yoksa bu dünyada başka türlü yaşamak da mümkün mü?”
  12. “Kararımı verdim anne, gidip derenin nerede bittiğini öğreneceğim. Orada neler var, başka yerlerde neler var, görmek bilmek istiyorum.”
  13. “Ben sizin bu kadar kendini beğenmiş olduğunuzu düşünmezdim doğrusu. Ama olsun, yine de sizi bağışlıyorum çünkü bu sözlerin hepsi cahillikten, bilmezliktendir.”
  14. “Akıp da hiç bir yere ulaşamamak olası mı? Yani sence bir sonu yok mu derenin? Oysa her şeyin bir sonu var. Gecenin gündüzün olduğu gibi… Haftanın, ayın, yılın…”
  15. “Bir nedeni olmadan mutlu olmak da istemiyorum; günün birinde gözlerimi açıp hepiniz gibi yaşlandığımı, ama hâlâ aynı balık olduğumu, ilk başta bildiğimden fazla bir şey bilmediğimi görmek istemiyorum!”

Çocukların Başarısını Etkileyen Faktörler

İyi ebeveyn olmanın belirli bir ölçüsü yoktur. Başarılı çocuk yetiştirmenin yolları her ebeveyne göre değişir. Bu yollar, her çocuğu farklı etkileyebilir. Ancak araştırmalar, başarının bazı faktörlere bağlı olduğunu gösteriyor. Bu faktörleri uygulayan ebeveynler, “iyi ebeveyn” olarak nitelendiriliyor.

İyi Ebeveynlerin Özellikleri

  • Çocuklarına ev işi yaptırarak sorumluluk duygusunu aşılamak
  • Sosyal becerilerin geliştirilmesini destekleyerek yardımseverlik, problem çözme gibi nitelikler kazandırmak
  • Çocuklarıyla sağlıklı ve mutlu bir ilişki kurmak
  • Eğitimli ve çalışan ebeveyn olmak
  • Stresten uzak durarak çocuğun ruh sağlığını korumak
  • Sonuçtan çok gösterilen çabayı baz almak
  • Her duruma karşı dayanıklı olmayı öğretmek
  • Matematiği çocuklara erken yaşta öğretmek
  • Ne fazla özgür bırakmak ne de çocuk üzerinde fazla baskı kurmak

Sevimli Balıklar

Kimisi kokusundan kimisi de tadından dolayı balık tüketmeyi sevmiyor. Hatta bazıları evine bile sokmuyor. Bu durum ister istemez balık sevmeyen ebeveynlerin çocuklarını da etkiliyor. Oysa balık vücut sağlığı için elzem besin maddeleri içeriyor. Daha önce balık sevmeyen çocuklara yönelik Çocuklara Balığı Nasıl Sevdirebilirsiniz?” başlıklı bir yazıya blogumuzda yer vermiştik. Tavsiyelerimizi uyguladıysanız ve çocuğunuza hala balığı sevdiremediyseniz daha eğlenceli yollar deneyebilirsiniz. Bu yöntemler çocuğunuzu eğlendirirken balıkları sevmesini sağlayacaktır.

  • Renkli kağıtlardan küçük balıklar yapın.800x400_2
  • Tahta parçalarıyla farklı türlerde balıklar yapın, çocuğunuza da yaptırın.800x400_1
  • Peluş balıklar alın.800x400_5
  • Çocuğunuzun odasına değişik renkte ve çeşitte balık süsleri asın.800x400_6
  • Cam balık boyaması yapın ya da boyama kitabı alın.800x400_4
    800x400_3
  • Balonlardan farklı türde balıklar yaratın.balikk