Balık Yağı ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Balık yağı ile ilgili sık sorulan sorular ve cevapları kimi zaman insanları tatmin etmeyebiliyor. Çünkü sosyal medyada aynı sorunun birden fazla farklı cevabı olabiliyor. Bu da kafalarda karışıklığa sebep oluyor. İşte size balık yağı hakkındaki doğrular…

  1. Balık yağı nedir?

Balıkların planktonları yemeleri neticesinde vücutlarında omega-3 birikimi olur. Balıklardan elde edilen yağ, vücudumuz tarafından üretilmeyen, bu nedenle muhakkak gıdalarla almamız gereken, sağlığımız için önemli yağ asitlerinden olan omega-3’ün kaynağıdır.

  1. Omega-3 kaynağı olan balık yağının faydası nedir?

Omega 3, ruh ve beden sağlığımız açısından muhakkak alınması gerekli olan yağ asididir. Vücudumuzda faydalı olan omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA, kalp ve damar sağlığının korunmasında, bağışıklık gelişiminde, kronik hastalıkların önlenmesinde önemli iken, DHA beyin gelişimi, göz sağlığı ve sinir sistemi gelişimine yardımcı olmaktadır.

Sağlıklı bir hayat  için, anne karnındaki bebeklik döneminden itibaren tüm yaşam boyunca omega-3 yağ asitlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

  1. Yüksek miktar balık yağı zengin omega-3 kaynağı mıdır?

Her balık yağı yüksek miktar omega-3 yağ asidi içermez. Vücudumuzda faydalı olan, balık yağının miktarı değil, omega-3 yağ asitleri olan EPA ve DHA miktarıdır. Balık yağının hangi ve nerede yaşayan balıklardan elde edildiği, elde edilen balık yağının hangi formda olduğu, içerdiği omega-3 yağ asitleri miktarı ve vücutta göstereceği etkisi açısından önemlidir.

Soğuk ve derin deniz balıklarından elde edilen balık yağları, omega-3 açısından zengindir. Trigliserid formlu balık yağları doğaldır ve elde edilen EPA ve DHA, vücudumuzda yüksek biyoyararlanım gösterir.

Etil ester formlu balık yağları sentetiktir ve bu balık yağlarından sağlanan EPA ve DHA miktarlarının vücuttaki biyoyararlanımları düşüktür.

  1. Balık yağı çeşitleri nelerdir?

Balık yağları, balığın gövdesinden elde edilebildiği gibi (fish oil), balığın karaciğerinden de elde edilebilir.

Bu iki balık yağı cinsi arasındaki fark şunlardır:

Fish oil ürünleri sadece omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA içerir.

Cod Liver Oil (Morina balığı karaciğer yağı) ürünleri, omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA ile birlikte doğal A ve D vitaminlerinin de kaynağıdır.

  1. Cod Liver Oil ürünleri sakıncalı mıdır?

Norveç menşeli Cod Liver Oil ürünleri dünyada 162 yıldır kullanılmaktadır. Her balık yağı ürünü için geçerli olmak üzere, cod liver oil ürünleri için de kalitesi tescilli, saflığı garantili ve içeriğindeki doğal vitaminler her gün alınmaya uygun değerlerde ise güvenle kullanılmaktadır. Nitekim Norveç Beslenme Kurulu tarafından, Cod Liver Oil ürünlerinin 4 haftalık bebeklik döneminden itibaren kullanımının önerilmesi, güvenilirliğin bir başka göstergesidir.

  1. Balık yağı seçiminde nelere dikkat edilmelidir?
  • Her balık yağının içeriği aynı değildir. İçeriklerini kontrol edip, ihtiyacın karşılanabileceği balık yağı seçimi yapılmalıdır. Uzmanların belirtmesine göre, günümüz şartlarında yüksek miktar EPA ve DHA ihtiyacı söz konusudur.
  • Her balık yağının kalitesi de aynı değildir. Kalitesi tescilli balık yağları güvenle tüketilebilir.
  • Her balık yağı aynı saflıkta değildir. Yediğimiz balıklar da toksik madde içerebilmektedir. Hangi denizden elde edildiğine göre, ağır metal miktarı vücudumuz tarafından tolere edilebilir veya edilemez. Tüm balık yağları da az veya çok ağır metaller içerir. Önemli olan balık yağlarının saflaştırılarak ağır metal miktarının en aza indirgenmesi ve güvenilir saflıkta tüketiciye ulaştırılmasıdır. Balık yağlarının elde edildiği balıkların yaşadığı denizlerin temizliği ve üretim aşamasında hassas saflaştırma yöntemi uygulanması önemlidir. Bitmiş ürünlere uygulanan analizler neticesinde saflık oranları belirlenmekte, analiz sertifikaları saflığının göstergesi olmaktadır.
  • Trigliserid formundan elde edilen balık yağları doğaldır ve vücuttaki biyoyararlanımları yüksektir. Uzmanlar, trigliserid formundaki balık yağlarının kullanılmasını önermektedir.
  • İçeriğinde vitaminler var ise; “Cod Liver Oil” olan bir üründe bu vitaminler doğal olarak balıktan elde edilmiştir. Her gün alınmaya uygun miktarlarda ise güvenle kullanılabilir. Bu vitaminlerin ilave fayda sağlayacağı göz ardı edilmemelidir. Günümüzde ciddi boyutlara ulaşan D vitamini eksikliğinin önlenmesi amacıyla, günlük ihtiyacın karşılanmasına yardımcı olan doğal D vitamini kaynağı olarak da kullanılabilir.
  • Sıvı formlu balık yağlarında tat da önemli bir unsurdur. Sevilen tada sahip balık yağı seçimi, içimi kolaylaştırmaktadır.
  1. Balık yağı şişmanlatır mı?

Omega-3 yağ asitlerinin kilo yapıcı veya iştah açıcı özelliği hakkında bilimsel bir veri bulunmamaktadır. Tam tersine, kilo aldırmayan tek yağ asidinin omega-3 yağ asidi olduğu belirtilmektedir. Balık yağının, yağlanmaya karşı koruyucu olduğu iddiası da vardır.

  1. Balık yağını ne sıklıkla tüketmeliyiz?

Uzmanlara göre anne karnındaki bebeklik döneminden itibaren tüm yaşam boyunca omega-3 yağ asitlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Hamilelik ve emzirme döneminde, annenin omega-3 açısından zengin beslenmesi veya takviyesi, bebeğin ihtiyacını karşılamakta, fiziksel ve zihinsel gelişimini desteklemektedir. Çocuk veya yetişkinler için olsun, eğer günlük beslenmeniz omega-3 açısından yetersiz ise, omega-3 açısından zengin içerikli sıvı veya kapsül formlarındaki balık yağlarını her gün düzenli kullanabilirsiniz. Her balık yağının içeriği farklı olmaktadır. Bu nedenle ambalaj üzerinde belirtilen tavsiye edilen günlük kullanım dozuna uyulması tavsiye edilmelidir.

  1. Balık yağları gün içinde ne zaman kullanılmalıdır?

Balık yağlarını günün herhangi bir saatinde aç veya tok karnına kullanabilirsiniz. Bilimsel çalışmalarda günlük alınması önerilen miktardan bahsedilmekte, fakat ne zaman kullanıldığında daha yüksek etkinlik sağlanabileceği hakkında veri bulunmamaktadır. Nitekim günlük hayatta günün herhangi bir saatinde yediğimiz besinlerden sağlayamadığımız omega-3’ü alabileceğimiz kaynak olması nedeniyle, herhangi bir saatte tüketime uygundur. Gün içinde okul hayatı, iş hayatı koşuşturması sırasında alım olasılığı olamayacağı veya unutulabileceği düşüncesiyle akşam tüketilmesi, alım kolaylığı sağlamaktadır.

Cod Liver Oil İhtiyacı Gün Geçtikçe Artıyor!

Cod liver oil ihtiyacı gün geçtikçe artıyor! Kış mevsiminin yaklaşmasıyla havalar soğuyor. Soğuk havalarda kapalı ortamlarda, evlerde, işyerlerinde vakit geçirmek herkese daha cazip geliyor. Bu mevsimde, insanların güneşle temas etme gibi bir şansının olmaması, D vitamini eksikliğini tetikliyor. D vitamini eksikliği de, daha önce sözünü ettiğimiz gibi, kemik sağlığını olumsuz etkiliyor, vücut direncini düşürüyor, astım, anksiyete, yorgunluk vb. sağlık sorunlarına neden oluyor. Ne yazık ki hastalıklardan korunmak ve vücut direncini sağlamak mevsim geçişlerinde bir hayli zor oluyor. İşte bu noktada cod liver oil (morina balığı karaciğer yağı) ihtiyacının önemi ortaya çıkıyor.

Cod liver oil (morina balığı karaciğer yağı), bilindiği üzere morina balığının karaciğerinden elde ediliyor. Morina balığı karaciğer yağı, hem yüksek miktarda EPA ve DHA içeren Omega 3 yağ asitlerinin, hem de A ve D vitaminlerinin doğal kaynağıdır.

Önceki yazılarımızda; EPA, DHA, omega 3, cod liver oil gibi kavramları açıklamıştık, balık yağından elde edilen omega 3’ün faydalarına da değinmiştik. Bütün bu bilgiler ışığında, havaların soğuduğu ve enfeksiyonların arttığı bu dönemde, hem çocukların hem de yetişkinlerin cod liver oil kullanımları ile, bir yandan bağışıklık gelişimleri desteklenirken, diğer yandan D vitamini eksikliğinin önlenmesi sağlanabilir.

GOED Omega 3 Standartları

Bazı omega 3 ürünlerinin ambalajında görebileceğiniz “GOED” logosunun ne anlama geldiğini biliyor musunuz?

GOED (Global Organization for EPA and DHA Omega 3’s), omega 3 tüketiminin sağlık açısından faydaları konusunda tüketiciyi bilinçlendirmek, yüksek etiklik ve kalite standartlarını oluşturmak ve de araştırmalar yaparak bu standartları geliştirmek amacıyla hizmet eden, ilgili devlet kurumları, sağlık kuruluşları ve üretici firmalar ile çalışarak bu kalite standartlarının uygulanmasını sağlayan, en iyi omega 3 üreticilerinin üyesi olduğu uluslararası bir kuruluştur.

Bu kuruluşa üye olan firmalar, belirlenen yüksek kalite standartlarını uygulamakla sorumludurlar. Bu nedenle “GOED Omega 3 Proud Member” logosu, sadece  “GOED” üyesi olan bir firma tarafından kullanılabilir ve bu firma tarafından üretilen omega 3 ürününü güvenle kullanabileceğimizin göstergesidir.

Denizlerin Büyük Balığı: Morina

Balık bilginize ne kadar güvenirsiniz? Bugün size bir balık türünden bahsetmek istiyoruz. Tabii ki bu balıktan bahsetmeyi tesadüfen seçmedik. Bahsedeceğimiz balık, Möller’s Omega 3 balık yağının özünü aldığı gücün kaynağıdır. “Morina balığı” olarak bilinen bu balığın isminin hikayesine başka bir yazıda tekrar değineceğiz. Bu yazıda daha çok balığın özelliklerinden bahsetmek istiyoruz.

Boyu 2 metreye kadar çıkabilen, ağırlıkları da 25-40 kilogram olan Atlantik Morinası, Grönland çevresi, Baltık ve kuzey denizleri gibi soğuk denizlerin derin bölgelerinde, 25 yıla kadar yaşayabilen bir balık türüdür. Morina balığının asıl önemli özelliği ise karaciğerinden elde edilen balık yağının sağlığımız açısından büyük önem taşıyan yüksek miktarda omega 3 yağ asitleri EPA ve DHA içermesi, doğal A ve D vitaminleri kaynağı olmasıdır. Kısacası morina balığı, yaşamın en büyük kaynağı olan suyun içerisinde yaşarken başka bir yaşam kaynağını da içerisinde taşımaktadır.

Cod balığı (Morina); selenyum, sodyum ve potasyum açısından da zengin, az kılçıklı ve löp et şeklinde bir balıktır. Et lezzeti açısından da oldukça lezzetli olan morina balığıyla en yakında tanışmanız dileğiyle…

Hangi Formdan Üretildiğinin Önemini Biliyor musunuz?

Her balık yağı markası, aynı miktar EPA ve DHA içerse bile, vücuttaki etkileri aynı olacağı (aynı biyoyararlanıma sahip olacakları) anlamında değildir.

3 farklı balık yağı formu vardır:

Trigliserid ve Serbest Yağ Asidi formu doğal formlar olup, vücuttaki biyoyararlanımları yüksektir.

Etil ester formu ise sentetiktir ve vücuttaki biyoyararlanımı düşüktür. Etil ester formlu balık yağlarının içeriğindeki EPA ve DHA miktarlarının genelde vücutta 1/3’ünün (3’te birinin), bir bilimsel çalışmada ise 1/5 (5’te birinin) etkili olduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle EPA ve DHA değerleri yüksek görünen bir ürünün, aslında hangi formdan üretildiği sorgulanmalıdır.

 

Kaynak: EFSA Journal 2012; 10 (7): 2815

Hangi Miktarda Ne Kadar Omega-3 Yağ Asitleri EPA ve DHA Mevcut?

Piyasada farklı içeriklerde birçok balık yağı markası bulabilirsiniz. Balık yağı miktarının yüksek olması o ürünün yüksek miktar omega-3 içermesi anlamında değildir.

Ürün seçiminde balık yağı miktarına değil, vücudumuzda etkili olan omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA miktarlarının ne kadar olduğuna bakılması gerekmektedir. Dikkat edilmesi gereken bir nokta da, hangi porsiyonda bu miktarları içerdiğidir.

Bazı ürünlerin üzerinde 10 ml’deki (2 ölçek) içerik belirtilmekte, ürünü satın alırken buna dikkat edilmediği takdirde alışkanlıkla bir ölçek kullanılarak belirtilen miktarların aslında yarısından faydalanılmaktadır. Bu nedenle alınan ürünün muhakkak günde ne kadar kullanılması gerektiği önerisine uyulmalı, tavsiye edilen kullanım miktarına göre içerik değerlendirmesi yapılmalıdır.

Yüksek Balık Yağı Miktarı, Yüksek Omega-3 İçeriği Anlamında mıdır?

“Balık yağı” ve “omega-3” tanımlarının sıklıkla bir arada geçmesi nedeniyle ikisinin aynı anlama geldiği düşünülebilir. Oysaki balık yağı ideal bir omega-3 kaynağıdır, ama balık yağı miktarı = omega-3 miktarı değildir.

Omega-3 yağ asidi miktarı da EPA, DHA ve DPA yağ asitlerinin toplamından ibarettir. DPA (Dokosa Pentaenoik Asit) sağlığımız üzerine etkisiz olması nedeniyle pek önemsenmez. Bazı ürün ambalajlarının üzerinde “diğer omega-3 yağ asidi” olarak tanımlanmış haliyle miktarı yazılmaktadır, bazı ürünlerde ise hiç belirtilmez.

Sağlığımız üzerine olumlu etkileri olan iki omega-3 yağ asidi vardır EPA (Eikosa Pentaenoik Asit) ve DHA (Dokosa Heksaenoik Asit). Bu nedenle bir ürün tercihi yaparken içerdiği balık yağı miktarına ve hatta omega-3 miktarına değil, doğrudan EPA ve DHA değerlerinin ne olduğuna bakılarak karar verilmesi gerekmektedir. Özetle, yüksek balık yağı içerikli ürünler, “yüksek omega-3 yağ asitleri olan EPA ve DHA içerir” anlamına gelmemektedir.