Balık Tüketen Çocuklar Daha Sağlıklı Ve Daha Başarılı (Omega3)

Balık Tüketen Çocuklar Daha Sağlıklı Ve Daha Başarılı

 

Tüm yaşam boyunca, beyin gelişiminden kalp damar sağlığına, göz sağlığından sinir sistemine kadar faydaları saymakla bitmeyen omega3 yağ asitlerininönemi büyüktür. Özellikle çocukların zihinsel ve fiziksel gelişimi için, omega 3’e anne karnındaki bebeklik döneminden itibaren ihtiyaç duyulmaktadır.

Omega-3 yağ asitleri, vücut için elzem olan çoklu doymamış yağ asitlerindendir ve vücut tarafından üretilmediği için dışarıdan alınması gerekmektedir. Omega-3 içeren bitkisel ve hayvansal gıdaların tüketimiyle ihtiyacın karşılanması mümkündür. Omega-3, bitkisel kaynaklardan ALA (α – linoleik asit) olarak alınabiliyorken, hayvansal kaynaklardan aktif metabolitleri olan EPA ve DHA olarakdoğrudan sağlanabilmektedir, bu nedenle omega-3 içerikli hayvansal gıdaların tüketilmesi önemle tavsiye edilir. Omega-3 içerikli gıdaların yeterince veya hiç tüketilememesi söz konusu ise, takviye edici gıdalarla da ihtiyaç karşılanabilmektedir. Balık yağları, balıklardan elde edilen ve omega3 yağ asitleri EPA ve DHA desteğini sağlayan doğal kaynaklardır.

 

Çocuklarda Zeka Gelişimi ve Sağlıklı Uyku İçin Balık

 

 

Yapılan araştırmalara göre haftada en az bir kez balık tüketen çocuklar yaşıtlarına göre çok daha zeki oluyor. Bunun yanında bu şekilde beslenen çocukların uyku kaliteleri artıyor. Düzenli balık tüketen çocukların omega desteği sayesinde IQ seviyeleri yükseliyor. Uykunun daha kaliteli olması da çocuğun gün içindeki aktivitelerine olumlu şekilde yansıyor.

 

 

Çocuklara kurallar koyarak uyku, yemek ve oyun saatleri düzenleyebilirsiniz. Ancak araştırmacılar, kurallar kadar balık tüketiminin de etkili olduğunu savunuyor. Çocuklar haftada en az iki kez düzenli balık tükettiğinde düzenli bir uyku döngüsü elde etmektedir. Bu durum çocuğun algılama yeteneğini artırır. Okuldaki başarısının da artmasını sağlar.

 

 

Uyku içinde sürekli uyanmak uykunun kalitesini düşürür. Hatta bu duruma bağlı olarak çocuklar dikkat dağınıklığı yaşayabilir. Yapılan bir araştırmada,9 ile 11 yaş arasındaki çocuklar değerlendirilmiş ve balık tüketen çocukların tüketmeyenlere oranla sınavlarda daha yüksek başarılar elde ettiği gözlemlenmiştir. Araştırma omega 3 asitlerinin çocuklarda zihinsel gelişime pozitif yönde etki ederek fayda sağladığını ortaya koymuştur.

Yapılan tüm araştırmaların sonuçlarına göre, çocukların düzenli balık tüketmesi çok önemlidir. Balık sevmeyen ve tüketemeyen çocuklar için ise,içerdiği omega3 yağ asitleri EPA ve DHA miktarlarına, saflık derecesine, doğallığına ve çocukların severek tüketebilecekleri lezzetli tatlarda olmasına dikkat ederek seçilecek balık yağı içeren takviyeler ile omega 3 ihtiyaçları karşılanabilir.

 

 

Büyüten Proteinleri ile Balık

 

 

Hayvansal kaynaklı olan balık proteininin bioyararlılığı yüksektir. Hızlı bir şekilde vücut proteinine dönüşür. Hücrelerin yenilenmesi için en temel besinlerden biri balıktır. Özellikle büyüme çağındaki çocuklar yeni ve sağlıklı hücre üretimine çok ihtiyaç duyar. Büyüme çağındaki çocukların beslenme düzenlerinde balık olması çok önemlidir.

 

 

Bağışıklık Sistemini Kuvvetlendirmek İçin Balık (Omega3)

 

Balık içindeki omega-3 yağ asitlerinin anti-enflamatuar etkisi sayesinde hastalıklara karşı koruyuculuk elde edilir. Bu yağ asitlerinin bağışıklık güçlendirerek, enfeksiyonların ve kanser gibi kronik hastalıklarınönlenmesinde etkili olduğu bilinmektedir. Kış aylarında grip gibi hastalıklara karşı balık tüketimi ile çocuklarınızı ve kendinizi koruma altına alabilirsiniz.

Henüz anne karnında olan ya da anne sütüyle beslenen bebeklerin omega3 ihtiyacının karşılanabilmesi, annenin omega-3 açısından desteklenmesi ile mümkün olabilmektedir. Emzirilen bebekler için anne sütü mucizevi besindir ve annenin sütündeki omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA da değerli besin öğelerindendir.  EPA ve DHA vücut tarafından üretilemediği için, annenin ve anne adayının omega-3 açısından zengin beslenmesi ve balık yağı gibi omega-3 kaynağı olan takviye kullanması, kendilerine olduğu kadar bebeğede fayda sağlamaktadır.

 

 

Obeziteye Karşı Balık

 

Teknoloji çağı çocuklarda fiziksel aktiviteleri azaltmıştır. Dengesiz beslenme ile birlikte hareketsizlik, insülin direncinin çocukluk çağına kadar düşmesine neden oldu. İnsülin direncinin kırılmasında balık yağındabulunan omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA’nın önemli rolü vardır. Zengin omega 3kaynağı olan balık, obezite riskinin azaltılmasında da etkilidir. Dikkat edilmesi gereken tek kısım ise balık tüketiminin düzenli olmasıdır.

 

 

Düzenli Ama Ne Sıklıkta?

 

Balık tüketimi çocuklar için önemli bir omega3 desteği olmaktadır. Haftada en az iki kez hatta mümkünse üç kez balık tüketilmesi balığın faydalarından yararlanmayı sağlayacaktır. Pişirme yöntemi olarak kızartma yerine ızgara, buğulama ve fırında gibi daha sağlıklı yöntemler tercih edilebilir. Balık sevmeyen çocuklar için, saflığı garantili, balık tadının algılanmadığı, severek tüketebilecekleri lezzetli aromalardakibalık yağı içeren ürünler tercih edilebilir. Bu şekilde çocuğun ihtiyaç duyduğu omega3 desteği sağlanabilir.

Dikkat Eksikliğine Karşı Omega 3!

Yapılan işe odaklanamamak, planlanan süre içerisinde işi yetiştirememek, işi yaparken sürekli başka şeyler düşünmek, el – göz koordinasyonunu sağlayamamak, bir türlü istenilen dikkati sağlayamamak dikkat eksikliğinin genel belirtileridir. Dikkat eksikliği çocuklarda çok fazla görülüyor ve hep çocuklarla anılıyor. Aslında bu problem tüm bireylerde yaşanabiliyor. Yoğun olarak okul çağındaki çocuklarda olması, çocuklarla birlikte anılmasına sebep oluyor. Araştırmacılar, dikkat eksikliğini beslenme yoluyla nasıl dengeleyebilecekleri üzerine yoğunlaşmıştır. Ortaya Omega 3 yağ asitleri çıkmıştır. Omega 3 yağ asitlerinin sinir sistemine etki ettiği, beyin fonksiyonlarını uyardığı zaten bilinen bir gerçek. Uzmanlara göre Omega 3 yağ asitlerinden mahrum kalmayan bireyler, beyin ve düşünce hareketlerini kontrol etmede daha başarılı. Odaklanmak ve dikkat isteyen işlerde tüm kontrolü sağlamak Omega 3 yağ asitlerinin beyin fonksiyonlarına, sinir sistemine müdahale etmesiyle gerçekleşiyor. Bu sonuç ebeveynlerin çocuklarının beslenmesini yeniden düzenlemesini sağlıyor. Omega 3 içeren besinler, Omega 3 takviyesi çocukların okuldaki başarısını yükseltiyor, dikkat eksikliğini ortadan kaldırmaya yardımcı oluyor.

Okul Çağındaki Çocukların Sahip Olması Gereken Yeterlilikler

Okul çağındaki çocuklar; zihinsel, bedensel, sosyal ve duygusal açıdan bazı yeterliliklere sahip olmalıdır. Aşağıda söz ettiğimiz yeterliliklere henüz erişememiş çocukların ebeveynleri mutlaka psikolojik yardım almalıdır. Ayrıca sahip olunması gereken bu yeterliliklerde okul öncesi eğitimin yeri ve önemi de yadsınamaz.

Çocukların sahip olması gereken yeterlilikler;

  • Kalem kullanabilme, çizim yapabilme
  • Renkleri, geometrik şekilleri, sayıları bilme
  • Dik bir şekilde oturabilme
  • Kendi kendine giyinebilme
  • Tuvalete gidebilme
  • Temizlik yapabilme
  • Eşyalarını toplayabilme
  • Çantasını hazırlayabilme
  • Sorumluluk taşıyabilme
  • Anneden ve aileden ayrı kalabilme
  • İletişim kurabilme
  • Toplumda kendini rahatça ifade edebilme
  • Kendine güvenme
  • Cesaretli ve girişken olma
  • Pozitif düşünme
  • Empati kurabilme
  • Duygusal tepkileri kontrol edebilme
  • Paylaşmayı, yardımlaşmayı sevme
  • Uyum sağlayabilme
  • Gözlemleyebilme
  • Dengeli yürüyebilme, koşabilme
  • Çeşitli durumlar karşısında seri düşünebilme ve hareket edebilme
  • Neden-sonuç ilişkisi kurabilme
  • Algılayabilme, çözüme ulaştırabilme
  • Yorum yapabilme
  • Sevgiyi ve saygıyı benimseme

Beslenmenin Başarıdaki Önemi

Beslenmenin başarıdaki önemi yadsınamaz bir gerçek. Yanlış beslenme alışkanlıkları, çocukların olduğu kadar anne ve babaların da en büyük problemlerinden biri. Çünkü yanlış ve sağlıksız beslenme, çocukların okuldaki başarılarını olumsuz etkiliyor. Çocuklar cips-kola gibi abur cuburların yanı sıra öğle aralarında okul kantininden yağ oranı yüksek olan fast-food yiyeceklerle besleniyor.

Sabahları kahvaltı etmeden okula giden çocuklarda enerji düşüklüğü, karın ve baş ağrıları görülüyor. Gün içinde devam eden sağlıksız beslenme çocukların enerjisini iyice düşürerek yorgunluk ve halsizliğe sebep oluyor. Bu da öğrencinin derslere konsantre olmasını ve zihnin çalışmasını engelliyor. Alışkanlık haline gelen yanlış beslenme zamanla obezite, karaciğer, kalp, kolesterol gibi daha ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Dolayısıyla bu konuda ebeveynlere ve okullara büyük iş düşüyor.

Peki sağlıklı çocuklar yetiştirmek için beslenmede nelere dikkat edilmelidir?

  • Ebeveynler çocuklarına örnek olmalı ve sağlıklı beslenmelidir.
  • Çocuklara her sabah kahvaltı etme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
  • Evde cips-bisküvi gibi yiyecekler ile gazlı içecekler bulundurulmamalıdır.
  • Ara öğünlerde çocuklara süt, ayran ve meyve gibi besinler verilmelidir.
  • Sofralarda mutlaka Omega 3 içeren balık ile bol vitamin içeren sebze ve meyvelere yer verilmelidir.
  • Okul kantinleri denetlenmeli, mümkünse kantin yerine okullarda yemekhane bulunmalıdır.
  • Çocukların beslenme bilgisi kazanabilmesi için ders programına beslenme dersi eklenmelidir.

Salgın Hastalıklara Karşı Önlem Alın!

Salgın hastalıklara karşı önlem almalısınız. Çünkü havaların soğumasıyla birlikte salgın hastalıklar çocukların sağlığını tehdit ediyor. Aslında okul döneminde çocukların hastalanması ve ateşlenmesi bağışıklık sistemlerinin gelişmesi için gereklidir. Ancak sık sık burun tıkanıklığı ya da akıntısı, halsizlik, baş ve karın ağrısı, bulantı, ateşlenme, kusma gibi soğuk algınlığı belirtileri tehlike işareti olabilir. Yayılan mikroplar ve salgın, diğer bulaşıcı hastalıklara neden olabilir. Bütün bunlara engel olmak için ebeveynler çocuklarını bilinçlendirmeli ve çeşitli önlemler almalıdır.

Çocukları Salgın Hastalıklardan Nasıl Koruyabilirsiniz?

  • Doğdukları andan itibaren tüm aşıları yaptırılmalıdır.
  • Sağlıklı ve düzenli beslenmeye teşvik edilmelidir.
  • Yeterli sıvı tüketimi ihmal edilmemelidir.
  • Bol miktarda sebze, meyve ve balık tüketilmelidir.
  • Elleri düzgün ve sık sık yıkanmalıdır.
  • Uyku alışkanlıkları düzenli olmalıdır.
  • Mevsime uygun kıyafetler seçilmelidir.
  • Düzenli spor yaptırılmalıdır.
  • Her çocuğun sağlık dosyası tutulmalıdır.
  • Okullarda belli aralıklarla taramalar yapılmalıdır.
  • Çocuklar hasta insanlardan uzak tutulmalıdır.
  • Bulaşıcı hastalığa yakalanan çocuk okula gönderilmemelidir.
  • Başkalarının özel eşyaları kullanılmamalıdır.
  • Çocuklar düzenli olarak doktor kontrolünden geçmelidir.

Çocuklar İçin Mutluluk Testi

Çocuklara “Bugün okul nasıl geçti?” diye sormak çocukları bıktıran ve zaman zaman morallerini bozan bir soru haline geldi. Üstelik bu soruyu sormak ebeveynleri de sevimsiz bir duruma düşürüyor.

Çocuğunuzun okulunun nasıl geçtiğini, mutlu olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız ona doğrudan değil de dolaylı olarak soru sormak iki taraf açısından da daha faydalı olacaktır.

Aşağıda çocuğunuz için bir mutluluk testi hazırladık. Bu testin sonucuna göre, çocuğunuzun mutlu olup olmadığı hakkında bir ipucu sahibi olabilirsiniz.

Mutluluk Testi

Bugün,

  1. Okulda seni en çok sevindiren şey neydi?
  2. Duyduğun en tuhaf kelime hangisiydi?
  3. Herhangi bir arkadaşına bir yardımın dokundu mu?
  4. Sana yardımı dokunan oldu mu?
  5. En çok neye üzüldün?
  6. Öğrendiğin bir şeyi anlatır mısın?
  7. Bugün seni en çok sıkan şey neydi?
  8. Öğretmen en çok hangi kelimeyi kullandı?
  9. En sevdiğin yemek hangisiydi?
  10. Hiç kalem kullandın mı?
  11. Öğretmen seni tahtaya kaldırdı mı?
  12. En çok ne zaman mutlu oldun?
  13. En çok ne zaman sıkıldın?
  14. Teneffüste neler yaptın?
  15. En çok kime sinirlendin?
  16. Yeni arkadaş edindin mi?
  17. Öğretmenin anlattıklarını anladın mı?
  18. Arkadaşlarınla neler konuştun?
  19. Değişik bir olay yaşandı mı?
  20. Bütün gün istediğin gibi geçti mi?

Küçük Kara Balık

Çocukların mutlaka okuması gereken bazı kitaplar vardır. Üstelik bu kitapları yetişkinler de sıkılmadan okuyabilirler. Bu tür kitaplar, çocukların hayata karşı farklı bir bakış açısı kazanmasına, dünyayı sorgulamasına, duygulara ve insana önem vermesine, kendi iç dünyasını benimsemesine yardımcı olur. Örneğin Samed Behrengi’nin “Küçük Kara Balık” adlı kitabı bu tür kitaplara örnektir.

Ebeveynler, “Küçük Kara Balık”ı çocuklarına okutmalı ve anlamalarını sağlamalıdır.

İşte “Küçük Kara Balık”tan alınmış, hayat dersi niteliğindeki cümleler:

  1. “Siz gereğinden fazla düşünüyorsunuz; ama yalnızca düşünmek olmaz ki! Yola koyulursak korkularımız tümden kaybolur gider.”
  2. “Bir gün nasıl olsa öleceğim. Ölmek önemli değil, önemli olan, yaşamımla da ölümümle de başkaları üzerinde etkili olabilmektir.”
  3. ”Zorbalık, yalan, hırsızlık, inkâr etme ve savaş sadece sağlıksız toplumlarda görülen rahatsızlıklardandır.”
  4. “Küçük kara balık biliyordu dünyanın sadece yaşadığı gölden ibaret olmadığını, denizlerin okyanusların olduğunu biliyordu. Ve görmek istiyordu. Yeni balıklar, yeni yerler görmek istiyordu. Ama ailesi ve çevresi öyle değildi. Onlar yaşamı sadece o gölden ibaret sanıyorlardı. Onların dünyasında başkaları olamazdı, farklılıklar olamazdı. Küçük kara balık onlara inat doğrularına, aklına ve kalbine uydu, kamasını da aldı yanına ve yola çıktı. Pelikana, kılıç balığına inat gördü denizi, okyanusu? Aşmayı bildi engelleri.”
  5. “Kendinize sürekli sorular sormalısınız. Neden arkadaşımı hapse attılar? Neden bazıları hırsızlık yapıyor? Neden şurada burada savaş var, neden kan dökülüyor? Neden birileri hep birilerini yok sayıyor?”
  6. “Gelecek kuşkusuz sizin ellerinizde; iyisiyle, kötüsüyle de sizin olacak. İster istemez büyüyecek ve zamanla birlikte yol alacaksınız. Büyüklerinizin ardından gelecek, onların yerini alacak, her şeyi elde edip sosyal yaşama iyisiyle, kötüsüyle, her şeyiyle sahip olacaksınız. Yoksulluk, zulüm, zorbalık, adalet, sevinç, keder, kimsesizlik, dayak, iş ve işsizlik, hapishane ve özgürlük, hastalık ve ilaçsızlık, açlık, çıplaklık, yüzlerce sosyal mutluluk ve mutsuzluk sizin olacak.”
  7. “Benim kendi beynim var, düşünebilirim; gözlerim de var görebilirim…”
  8. “Böylesi bir yaşamı yüz kez de yaşasan, yine de bilgisiz ve yoksun bir kurbağa olarak kalacaksın,” dedi.
  9. “Balıkla salyangozun arkadaşlığı! Duyulmuş şey değil!”
  10. “Siz bu göletten hiç dışarı çıkmıyorsunuz ki… Peki nasıl oluyor da, bütün dünyadan söz edebiliyorsunuz?”
  11. “Ben bilmek istiyorum, hayat gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölüp gitmek mi yoksa bu dünyada başka türlü yaşamak da mümkün mü?”
  12. “Kararımı verdim anne, gidip derenin nerede bittiğini öğreneceğim. Orada neler var, başka yerlerde neler var, görmek bilmek istiyorum.”
  13. “Ben sizin bu kadar kendini beğenmiş olduğunuzu düşünmezdim doğrusu. Ama olsun, yine de sizi bağışlıyorum çünkü bu sözlerin hepsi cahillikten, bilmezliktendir.”
  14. “Akıp da hiç bir yere ulaşamamak olası mı? Yani sence bir sonu yok mu derenin? Oysa her şeyin bir sonu var. Gecenin gündüzün olduğu gibi… Haftanın, ayın, yılın…”
  15. “Bir nedeni olmadan mutlu olmak da istemiyorum; günün birinde gözlerimi açıp hepiniz gibi yaşlandığımı, ama hâlâ aynı balık olduğumu, ilk başta bildiğimden fazla bir şey bilmediğimi görmek istemiyorum!”

Omega 3 ve Çocuklarda Göz Sağlığı

Çocukların anne karnından itibaren beden ve zihin gelişimleri başlar. Anne adayının hamilelik sürecinde, sağlıklı ve doğru beslenmesi, çocuğun beyin ve göz gelişimi için de Omega 3 içeren besinler tüketmesi gerekmektedir. Omega 3’ün içerdiği DHA, göz ve beyin hücre zarlarının ana maddelerinden biridir. Dolayısıyla Omega 3, göz sağlığını direkt olarak etkiler.

Omega 3’ün Göz Sağlığına Etkileri

  • Göz gelişimini sağlar.
  • Göz kuruluğunu engeller.
  • Görmeyi tehdit eden “sarı nokta hastalığı” riskini azaltır.
  • Retina dejenerasyonuna bağlı olarak görme fonksiyonunu arttırır.
  • İlerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek göz hastalıklarından korur.

Çocukların Zekâ Gelişimini Etkileyen Besinler

Çocukların gelişimini etkileyen 3 faktör vardır. Bu faktörler; çocuğun anne karnından itibaren doğru beslenmesi, eğitimi ve sosyal ilişkileridir. Bu faktörler ne kadar doğru ve seyrinde devam ederse, çocuğun gelişimi o denli olumlu etkilenir. Haliyle, zekâ gelişimi için doğru besinler tüketmek şarttır. Çocukların zekâsını etkileyen besinler hakkında bilgi edinmek için aşağıdaki besinleri ve faydalarını inceleyebilirsiniz…

  • Yumurta: Yüksek miktarda protein, Omega 3, kolin, lutein ve çinko içerir. Yumurta tüketmek çocukların konsantrasyonunu arttırır.
  • Yoğurt: Tam yağlı yoğurtların protein ve yağ oranı yüksektir. Yağ, beyin sağlığı için oldukça önemlidir. Yoğurt tüketmek, bilgi depolamaya ve hücre zarlarının esnek kalmasına yardımcı olur.
  • Yeşil Yapraklı Sebzeler: Folat ve birçok vitamin içeren lahana, ıspanak gibi sebzeler ilerleyen yaşlarda oluşabilecek ciddi hastalıkları önler.
  • Mor Karnabahar: Düşük miktarda şeker, yüksek miktarda lif, folat ve B6 vitaminlerini içerir. Ruh hali, hafıza ve dikkat dağınıklığının düzenlenmesini destekler.
  • Balık: En iyi Omega 3 ve D vitamini kaynağıdır. Beyni bilişsel gerileme ve hafıza kaybından korur.
  • Kuru yemiş ve Tohumlar: Esansiyel yağ asitleri, protein, vitamin ve mineraller içerir. Ruh durumunu ve sinir sistemini düzenlemeye yardımcı olur.
  • Yulaf Ezmesi: Protein ve lif açısından zengindir. Kalp ve beyin damarlarının açık tutulmasını sağlar.
  • Elma ve Erik: Zihinsel gerilemeye karşı mücadele eden bir antioksidan olan kuersetin maddesini içerir.
  • Zerdeçal: İhtiva ettiği kurkumin, beynin gelişmesine yardımcı olur.