Balıkların Duyuları

Balıkların duyuları hakkında bir fikriniz yoksa ya da balıklarla daha az haşır neşir olan biriyseniz bu yazı sizin için faydalı olabilir.

Balıklar; görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma duyularına sahiptirler. Şimdi bu duyuları tek tek inceleyelim…

  • Görme: Balıkların gözleri yüksek omurgalılarla neredeyse aynıdır. Kornea düz, mercek yuvarlaktır. İris rengi çeşitlilik gösterir. Balıklarda göz yapısı yaşadığı ortamla uyumludur. Örneğin; temiz sulardaki balıklar ışığı ve renkleri görüp ayırt eder, derin sularda yaşayanlar teleskop gözlüdür, bulanık sularda yaşayanların gözleri küçülmüştür.
  • İşitme: Balıklarda yalnızca iç kulak vardır. Dış ve orta kulak yoktur. İç kulak, bir kapsül içinde bulunur ve sudaki titreşimleri duyar. Balıkların sahip olduğu işitme organına “labirent” adı verilir. Labirent; işitme ve dengeyi sağlama işlevlerinin yanı sıra ağırlık ve yerçekimi tespitini sağlar.
  • Koklama: Balıkların burnu solunum değil, sudaki kimyasalları algılama işlevi görür. Koku alma kapsülleri çenelerinin üzerinde bulunan burun çukurundadır. Koku maddelerini barındıran su kapsüllerdeki sinir uçlarını uyararak koku alımına neden olur.
  • Tatma: Balıklarda dil yoktur. Tat alma duyuları; dudaklarda, farinkste, burun epitelinde, baş derisinde ve bıyık uçlarında bulunur.
  • Dokunma: Balıkların dokunma duyusunda bıyıklar önemli bir yer tutar. Bıyıklar, tat almanın dışında dokunma ve besin bulma görevini de gerçekleştirir. Balıkların baş, gövde, yüzgeç derilerinin üzerinde duyu organları ile sinir uçları bulunur. Bu sayede sıcaklık değişimini, besin ve tuzluluğu, yaklaşan düşmanı algılayabilirler.

 

Kaynak: http://www.balikvadisi.com/node/31

 

Kışın Gelmesiyle Birlikte Hastalıklar Artıyor!

Kışın gelmesiyle birlikte hastalıklar artıyor. Hastalıkların önüne geçmek, rahat, sağlıklı ve mutlu bir kış geçirmek için önleminizi önceden almalısınız. Aksi takdirde, olumsuz çevre koşulları, aşırı yorgunluk, uykusuzluk, stres, yetersiz ve sağlıksız beslenme, sigara ve alkol kullanımı bünyenizi ele geçirerek bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir. Dolayısıyla her şeyden önce beslenmenize dikkat etmeli, sağlığınıza önem vermelisiniz.

Görme işlevleri, epitel doku devamlılığı, büyüme-gelişme ve üreme gibi fonksiyonlarının yanı sıra A vitamini, bağışıklık sisteminde etkisi en büyük vitaminlerden biridir. A vitamininin günlük ihtiyacının karşılanması; deri bütünlüğünü korumaya yardımcı olarak mikroplara karşı ilk engeli oluşturur. Bağışıklık sistemini güçlendirir, enfeksiyonlara karşı vücut direncini arttırır, hastalık yapıcı etkenlerle mücadele ederek kronik hastalıkları önler. Havuç, kayısı, balkabağı, ıspanak, kabak, tere, maydanoz, marul, dereotu, roka, brokoli A vitamini açısından zengindir. Ancak A vitaminin işlenmiş ya da hormonlu gıdalardan temin edilmesi insan sağlığı bakımından tehlikeli olabilir. A vitaminini doğal kaynaklardan temin etmek daha uygundur. Cod liver oil (morina balığı karaciğer yağı) doğal A vitamini kaynağıdır, her gün düzenli olarak kullanılmalıdır.

Beslenmenin Başarıdaki Önemi

Beslenmenin başarıdaki önemi yadsınamaz bir gerçek. Yanlış beslenme alışkanlıkları, çocukların olduğu kadar anne ve babaların da en büyük problemlerinden biri. Çünkü yanlış ve sağlıksız beslenme, çocukların okuldaki başarılarını olumsuz etkiliyor. Çocuklar cips-kola gibi abur cuburların yanı sıra öğle aralarında okul kantininden yağ oranı yüksek olan fast-food yiyeceklerle besleniyor.

Sabahları kahvaltı etmeden okula giden çocuklarda enerji düşüklüğü, karın ve baş ağrıları görülüyor. Gün içinde devam eden sağlıksız beslenme çocukların enerjisini iyice düşürerek yorgunluk ve halsizliğe sebep oluyor. Bu da öğrencinin derslere konsantre olmasını ve zihnin çalışmasını engelliyor. Alışkanlık haline gelen yanlış beslenme zamanla obezite, karaciğer, kalp, kolesterol gibi daha ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Dolayısıyla bu konuda ebeveynlere ve okullara büyük iş düşüyor.

Peki sağlıklı çocuklar yetiştirmek için beslenmede nelere dikkat edilmelidir?

  • Ebeveynler çocuklarına örnek olmalı ve sağlıklı beslenmelidir.
  • Çocuklara her sabah kahvaltı etme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
  • Evde cips-bisküvi gibi yiyecekler ile gazlı içecekler bulundurulmamalıdır.
  • Ara öğünlerde çocuklara süt, ayran ve meyve gibi besinler verilmelidir.
  • Sofralarda mutlaka Omega 3 içeren balık ile bol vitamin içeren sebze ve meyvelere yer verilmelidir.
  • Okul kantinleri denetlenmeli, mümkünse kantin yerine okullarda yemekhane bulunmalıdır.
  • Çocukların beslenme bilgisi kazanabilmesi için ders programına beslenme dersi eklenmelidir.

Beslenme Çantası Önerileri

Yaz tatili bitti, çocuklar için okul vakti geldi. Uzun bir tatil sürecinden sonra okula başlamak çocuklarda adaptasyon, konsantrasyon ve beslenme sorunlarına yol açabilir. Ebeveynleri olarak çocuğunuza yardımcı olmak istiyorsanız, ona sağlıklı bir beslenme çantası hazırlayın.

Biz sizler için, aşağıda birkaç beslenme çantası önerisi sunduk. Dilerseniz bunları çoğaltabilirsiniz. Kolay gelsin. 🙂

  1. Tam tahıllı ekmekle hazırlanmış sebzeli ve tavuklu sandviç, ayran
  2. Çikolatalı krep, süt, fındık-ceviz-badem
  3. Peynirli tost ya da sandviç, ayran, salata
  4. Sebzeli veya peynirli börek, meyve suyu
  5. Ton balıklı sandviç, az şekerli meyve kompostosu

Akvaryum Balıkları

Evde balık beslemek kimisi için kolay kimisi için de meşakkatli olabilir. Evinizde balık beslemek istiyorsanız, balıkların yaşama koşulları, beslenme şekilleri gibi faktörleri bilmeniz gerekmektedir. Ayrıca balıkların akvaryum içinde, birbirleriyle uyumu da oldukça önemlidir.

Uygun Akvaryum Koşulları

  • Eve uygun akvaryum seçilmelidir.
  • Balık alınmadan önce akvaryumun hijyeni sağlanmalı, dekoru tamamlanmalıdır. Balıkların rahat hareket etmesi için akvaryum içi alan geniş olmalı; dekor balıklara zarar vermemelidir.
  • Suyun pH oranı 8.5 ile 9.5 arasında, akvaryum ısısı 280C olmalıdır.
  • Erkek ve dişi oranına dikkat edilmelidir. Dişi oranı az olursa, bu erkek balıklar arasında baskınlık kavgasına neden olabilir. Bu da ölümle sonuçlanabilir.
  • Haftada 1 gün akvaryumun dibi çekilerek dipteki pislikler temizlenmelidir.
  • Su değişimine dikkat edilmelidir. Su değişimiyle yavru balıkların büyüme miktarı doğru orantılıdır.
  • Yem, yavru balıklara ezilerek verilmelidir.

Günün En Önemli Öğünü: Kahvaltı

Beslenme uzmanları,  günün en önemli öğününün kahvaltı olduğunu ifade ederler. Güne zinde ve enerjik başlamak istiyorsak, tahıllı gıdalar, meyveler, süt ve süt ürünlerinin öncelikle yer almasının gerekli olduğu kahvaltı soframızda, bulunmasının faydalı olabileceği diğer gıdaları sizler için aşağıda özetledik:

  • Serbest dolaşan tavukların yumurtaları: Doğal ortamda yeşillikle beslenen tavuklar daha yüksek miktar omega 3 yağ asitleri içermektedir. Günümüzde omega-3 yağ asitleri alımı, sağlıklı yaşam için önemli bir gerekliliktir.
  • Yoğurt: Süt ve süt ürünleri kalsiyum açısından zengin olduğu gibi, özellikle yoğurdun bağırsak fonksiyonlarının sağlıklı işlevselliği açısından önemli bir yeri vardır. Kilo kontrolünüze de yardımcı olur.

Yoğurt içine katılan farklı gıdalarla ilave faydalar da sağlayabilirsiniz. Örneğin; keten tohumlu yoğurt ile omega-3 alımı, doğranmış meyve parçalarının karıştırıldığı yoğurt ile de hem antioksidan hem de lif alımını sağlamış olursunuz. Böylece bağışıklık sisteminizin gelişimini, kronik hastalıklarla mücadele etmeyi ve kilo kontrolünüzü desteklersiniz.

  • Yeşil çay: Antioksidan etkinliğe sahiptir. Ayrıca yağ yakıcı özelliğiyle kilo kontrolü için de idealdir.
  • Kuşburnu çayı: Bünyesinde en çok C vitamini bulunduran meyve kuşburnudur ve antioksidan etkinliğe sahiptir. Ateşte bekletmeden demleme usulüyle hazırlanan kuşburnu çayının bağışıklık gelişimine yardımcı olucu etkisinin yanında düzenli kullanım ile zayıflatıcı etkisi de hissedilmektedir.
  • Tahıllı gevrekler: B vitamini kaynağı olduğu gibi ayrıca da zengin lif kaynağıdır. Tahıllı gevreği sütle tüketirken içine meyve parçaları katarak ilave faydalar sağlayabilirsiniz.
  • Mümkünse meyveleri posasıyla tüketmek lif etkilerinden de faydalanmamıza yardımcı olacaktır. Fakat zorlanıyorsanız taze sıkılmış meyve sularını da tüketebilirsiniz. Portakal suyunun sıkıldıktan kısa bir süre içinde tüketilmesi antioksidan etkinliğin korunmasında önemli olacaktır.
  • Domates: Halen meyve mi sebze mi diye sınıflandırılmakta zorluk yaşanan domates ne olursa olsun soframızdan eksik olmaması gereken bir yiyecektir. Güçlü antioksidan etkili gıdalardan biri olarak kabul edilen domates ile birlikte salatalık, maydanoz gibi yiyeceklerin de soframızdan eksik olmaması antioksidan etkinliği ve lif gücünü artıcı fayda sağlayacaktır.

Oyun, Çocuklar İçin Bir İhtiyaç!

Sevgi, beslenme, uyku gibi ihtiyaçların yanında oyun oynamak da çocuklar için önemli bir gereksinimdir. Bilgisayar ve televizyon ekranına mahkûm bir şekilde vakit öldürmek çocukların zihinsel gelişimini olumsuz etkilemektedir. Çocuklarınızı bu durumdan kurtarmalı, bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimlerine yardımcı olmalısınız. Gün içinde vaktinizin bir kısmını onlara ayırmak hem sizi hem de çocuğunuzu mutlu edecektir.

İşte çocuğunuzla keyifli vakit geçirmeniz için birkaç öneri…

  • Çocuğunuzla evcilik oynayın. Evcilik oynamak çocuğunuzun içinde bulunduğu durumu kurgulamasını ve istediği role bürünmesini sağlar. Bu da hayal gücünü arttırır.
  • Görselliği zengin kitaplar okumaya teşvik edin. Kitap okumak çocuğunuzun kelime hazinesini geliştirerek anlamları ve kavramları birbirinden ayırmasını sağlar. Resimli kitaplar ise görsel zekâsını geliştirir.
  • Tencereden tavadan müzik aleti oluşturun ve birlikte müzik yapın. Bu, çocuğunuza ritim duygusu aşılayarak kulağını güçlendirir.
  • Mutfakta birlikte zaman geçirerek mutfak kültürüne hâkim olmasını sağlayın.
  • Resim yapması için küçük bir tahta ya da boyama kitabı alın. Böylece çocuğunuza hem resmi sevdirir hem de başladığı işi bitirmesi gerektiğini öğretmiş olursunuz.
  • Körebe, saklambaç, köşe kapmaca, yerden yüksek, ebelemece, beştaş gibi geleneksel oyunlarla mekân algısını geliştirerek hoşça vakit geçirebilirsiniz.

Yaza Hazır Mısınız?

Kaliteli ve sağlıklı bir yaşam için, beslenme alışkanlıklarından hayat tarzına kadar birçok faktöre dikkat etmek gerekiyor. Çünkü insan hayatına dâhil olan birçok etken insan sağlığını bozmak için bu dönemlerde yine pusuda bekliyor. Aşırı sıcak hava ve yüksek nem oranı, genel olarak sağlığı ve yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor.

Neredeyse bahar mevsiminin ortasına geldik. Yaz yavaş yavaş yaklaşıyor. Biraz ciddiyetten uzaklaşıp neşelenmek istiyorsanız, sağlığınızı korumak için uygulaması kolay ve eğlenceli yollar deneyin.

  • Alışveriş için pazara gidin. Kırmızı ve yeşil renklerdeki taze meyveler ve sebzelerin tezgahlarda dizilişi yeme isteğinizi artıracak ve böylece sağlığınız için gerekli bol miktarda antioksidan alımınız için güzel bir fırsat oluşturacaktır.
  • Kendinize özel bir beslenme programı belirleyin. Sıcak havanın şimdiden hissedildiği bu mevsim ve yaz dönemi, ağır yemeklerden kaçmayı, zeytinyağlılara, yeşilliklere yönelmeyi de sağlayacaktır.
  • Sağlıklı ve dengeli beslenin. Sadece yaz mevsimi için değil her mevsim sağlıklı ve dengeli beslenmek önemlidir. Bunun alışkanlık haline getirilmesi yaşamı olumsuz etkileyen kronik hastalıklar riskinin azaltılması açısından önemlidir.
  • Güneş D vitamini için gereklidir. Öğlen güneşinde güneş koruyucu sürmeden her gün 15 dakika güneşlenin. Böyle bir imkanınız olmuyorsa, günlük D vitamini ihtiyacınızı karşılamak amacıyla morina balığı karaciğer yağı kullanabilirsiniz. Morina balığı karaciğer yağı hem doğal omega-3 yağ asitleri, hem de doğal A ve D vitaminleri kaynağıdır.
  • Sadece 15 dakika öğle güneşi altında kalıp, geri kalan öğle saatlerini güneş ışınlarının olumsuz etkilerinden korunmak için kapalı ortamlarda geçirin. Öğlen güneşinden tamamen kaçınmanın D vitamini eksikliğine neden olacağı unutulmamalıdır.
  • Kısa mesafeli yerlere yürüyerek gidin.
  • Hobilerinize zaman ayırın.
  • Bahçe ve çiçeklerle uğraşın.
  • Dans edin.
  • Gece saatlerini uykuya ayırın.