137-cocuk-beceri

Okul Çağındaki Çocukların Sahip Olması Gereken Yeterlilikler

Okul çağındaki çocuklar; zihinsel, bedensel, sosyal ve duygusal açıdan bazı yeterliliklere sahip olmalıdır. Aşağıda söz ettiğimiz yeterliliklere henüz erişememiş çocukların ebeveynleri mutlaka psikolojik yardım almalıdır. Ayrıca sahip olunması gereken bu yeterliliklerde okul öncesi eğitimin yeri ve önemi de yadsınamaz.

Çocukların sahip olması gereken yeterlilikler;

  • Kalem kullanabilme, çizim yapabilme
  • Renkleri, geometrik şekilleri, sayıları bilme
  • Dik bir şekilde oturabilme
  • Kendi kendine giyinebilme
  • Tuvalete gidebilme
  • Temizlik yapabilme
  • Eşyalarını toplayabilme
  • Çantasını hazırlayabilme
  • Sorumluluk taşıyabilme
  • Anneden ve aileden ayrı kalabilme
  • İletişim kurabilme
  • Toplumda kendini rahatça ifade edebilme
  • Kendine güvenme
  • Cesaretli ve girişken olma
  • Pozitif düşünme
  • Empati kurabilme
  • Duygusal tepkileri kontrol edebilme
  • Paylaşmayı, yardımlaşmayı sevme
  • Uyum sağlayabilme
  • Gözlemleyebilme
  • Dengeli yürüyebilme, koşabilme
  • Çeşitli durumlar karşısında seri düşünebilme ve hareket edebilme
  • Neden-sonuç ilişkisi kurabilme
  • Algılayabilme, çözüme ulaştırabilme
  • Yorum yapabilme
  • Sevgiyi ve saygıyı benimseme
132-okul-basari-beslenme

Beslenmenin Başarıdaki Önemi

Beslenmenin başarıdaki önemi yadsınamaz bir gerçek. Yanlış beslenme alışkanlıkları, çocukların olduğu kadar anne ve babaların da en büyük problemlerinden biri. Çünkü yanlış ve sağlıksız beslenme, çocukların okuldaki başarılarını olumsuz etkiliyor. Çocuklar cips-kola gibi abur cuburların yanı sıra öğle aralarında okul kantininden yağ oranı yüksek olan fast-food yiyeceklerle besleniyor.

Sabahları kahvaltı etmeden okula giden çocuklarda enerji düşüklüğü, karın ve baş ağrıları görülüyor. Gün içinde devam eden sağlıksız beslenme çocukların enerjisini iyice düşürerek yorgunluk ve halsizliğe sebep oluyor. Bu da öğrencinin derslere konsantre olmasını ve zihnin çalışmasını engelliyor. Alışkanlık haline gelen yanlış beslenme zamanla obezite, karaciğer, kalp, kolesterol gibi daha ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Dolayısıyla bu konuda ebeveynlere ve okullara büyük iş düşüyor.

Peki sağlıklı çocuklar yetiştirmek için beslenmede nelere dikkat edilmelidir?

  • Ebeveynler çocuklarına örnek olmalı ve sağlıklı beslenmelidir.
  • Çocuklara her sabah kahvaltı etme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
  • Evde cips-bisküvi gibi yiyecekler ile gazlı içecekler bulundurulmamalıdır.
  • Ara öğünlerde çocuklara süt, ayran ve meyve gibi besinler verilmelidir.
  • Sofralarda mutlaka Omega 3 içeren balık ile bol vitamin içeren sebze ve meyvelere yer verilmelidir.
  • Okul kantinleri denetlenmeli, mümkünse kantin yerine okullarda yemekhane bulunmalıdır.
  • Çocukların beslenme bilgisi kazanabilmesi için ders programına beslenme dersi eklenmelidir.
134-salgin-hastalik

Salgın Hastalıklara Karşı Önlem Alın!

Salgın hastalıklara karşı önlem almalısınız. Çünkü havaların soğumasıyla birlikte salgın hastalıklar çocukların sağlığını tehdit ediyor. Aslında okul döneminde çocukların hastalanması ve ateşlenmesi bağışıklık sistemlerinin gelişmesi için gereklidir. Ancak sık sık burun tıkanıklığı ya da akıntısı, halsizlik, baş ve karın ağrısı, bulantı, ateşlenme, kusma gibi soğuk algınlığı belirtileri tehlike işareti olabilir. Yayılan mikroplar ve salgın, diğer bulaşıcı hastalıklara neden olabilir. Bütün bunlara engel olmak için ebeveynler çocuklarını bilinçlendirmeli ve çeşitli önlemler almalıdır.

Çocukları Salgın Hastalıklardan Nasıl Koruyabilirsiniz?

  • Doğdukları andan itibaren tüm aşıları yaptırılmalıdır.
  • Sağlıklı ve düzenli beslenmeye teşvik edilmelidir.
  • Yeterli sıvı tüketimi ihmal edilmemelidir.
  • Bol miktarda sebze, meyve ve balık tüketilmelidir.
  • Elleri düzgün ve sık sık yıkanmalıdır.
  • Uyku alışkanlıkları düzenli olmalıdır.
  • Mevsime uygun kıyafetler seçilmelidir.
  • Düzenli spor yaptırılmalıdır.
  • Her çocuğun sağlık dosyası tutulmalıdır.
  • Okullarda belli aralıklarla taramalar yapılmalıdır.
  • Çocuklar hasta insanlardan uzak tutulmalıdır.
  • Bulaşıcı hastalığa yakalanan çocuk okula gönderilmemelidir.
  • Başkalarının özel eşyaları kullanılmamalıdır.
  • Çocuklar düzenli olarak doktor kontrolünden geçmelidir.
130-cocuk-mutluluk-test

Çocuklar İçin Mutluluk Testi

Çocuklara “Bugün okul nasıl geçti?” diye sormak çocukları bıktıran ve zaman zaman morallerini bozan bir soru haline geldi. Üstelik bu soruyu sormak ebeveynleri de sevimsiz bir duruma düşürüyor.

Çocuğunuzun okulunun nasıl geçtiğini, mutlu olup olmadığını öğrenmek istiyorsanız ona doğrudan değil de dolaylı olarak soru sormak iki taraf açısından da daha faydalı olacaktır.

Aşağıda çocuğunuz için bir mutluluk testi hazırladık. Bu testin sonucuna göre, çocuğunuzun mutlu olup olmadığı hakkında bir ipucu sahibi olabilirsiniz.

Mutluluk Testi

Bugün,

  1. Okulda seni en çok sevindiren şey neydi?
  2. Duyduğun en tuhaf kelime hangisiydi?
  3. Herhangi bir arkadaşına bir yardımın dokundu mu?
  4. Sana yardımı dokunan oldu mu?
  5. En çok neye üzüldün?
  6. Öğrendiğin bir şeyi anlatır mısın?
  7. Bugün seni en çok sıkan şey neydi?
  8. Öğretmen en çok hangi kelimeyi kullandı?
  9. En sevdiğin yemek hangisiydi?
  10. Hiç kalem kullandın mı?
  11. Öğretmen seni tahtaya kaldırdı mı?
  12. En çok ne zaman mutlu oldun?
  13. En çok ne zaman sıkıldın?
  14. Teneffüste neler yaptın?
  15. En çok kime sinirlendin?
  16. Yeni arkadaş edindin mi?
  17. Öğretmenin anlattıklarını anladın mı?
  18. Arkadaşlarınla neler konuştun?
  19. Değişik bir olay yaşandı mı?
  20. Bütün gün istediğin gibi geçti mi?
127-kucuk-kara-balik

Küçük Kara Balık

Çocukların mutlaka okuması gereken bazı kitaplar vardır. Üstelik bu kitapları yetişkinler de sıkılmadan okuyabilirler. Bu tür kitaplar, çocukların hayata karşı farklı bir bakış açısı kazanmasına, dünyayı sorgulamasına, duygulara ve insana önem vermesine, kendi iç dünyasını benimsemesine yardımcı olur. Örneğin Samed Behrengi’nin “Küçük Kara Balık” adlı kitabı bu tür kitaplara örnektir.

Ebeveynler, “Küçük Kara Balık”ı çocuklarına okutmalı ve anlamalarını sağlamalıdır.

İşte “Küçük Kara Balık”tan alınmış, hayat dersi niteliğindeki cümleler:

  1. “Siz gereğinden fazla düşünüyorsunuz; ama yalnızca düşünmek olmaz ki! Yola koyulursak korkularımız tümden kaybolur gider.”
  2. “Bir gün nasıl olsa öleceğim. Ölmek önemli değil, önemli olan, yaşamımla da ölümümle de başkaları üzerinde etkili olabilmektir.”
  3. ”Zorbalık, yalan, hırsızlık, inkâr etme ve savaş sadece sağlıksız toplumlarda görülen rahatsızlıklardandır.”
  4. “Küçük kara balık biliyordu dünyanın sadece yaşadığı gölden ibaret olmadığını, denizlerin okyanusların olduğunu biliyordu. Ve görmek istiyordu. Yeni balıklar, yeni yerler görmek istiyordu. Ama ailesi ve çevresi öyle değildi. Onlar yaşamı sadece o gölden ibaret sanıyorlardı. Onların dünyasında başkaları olamazdı, farklılıklar olamazdı. Küçük kara balık onlara inat doğrularına, aklına ve kalbine uydu, kamasını da aldı yanına ve yola çıktı. Pelikana, kılıç balığına inat gördü denizi, okyanusu? Aşmayı bildi engelleri.”
  5. “Kendinize sürekli sorular sormalısınız. Neden arkadaşımı hapse attılar? Neden bazıları hırsızlık yapıyor? Neden şurada burada savaş var, neden kan dökülüyor? Neden birileri hep birilerini yok sayıyor?”
  6. “Gelecek kuşkusuz sizin ellerinizde; iyisiyle, kötüsüyle de sizin olacak. İster istemez büyüyecek ve zamanla birlikte yol alacaksınız. Büyüklerinizin ardından gelecek, onların yerini alacak, her şeyi elde edip sosyal yaşama iyisiyle, kötüsüyle, her şeyiyle sahip olacaksınız. Yoksulluk, zulüm, zorbalık, adalet, sevinç, keder, kimsesizlik, dayak, iş ve işsizlik, hapishane ve özgürlük, hastalık ve ilaçsızlık, açlık, çıplaklık, yüzlerce sosyal mutluluk ve mutsuzluk sizin olacak.”
  7. “Benim kendi beynim var, düşünebilirim; gözlerim de var görebilirim…”
  8. “Böylesi bir yaşamı yüz kez de yaşasan, yine de bilgisiz ve yoksun bir kurbağa olarak kalacaksın,” dedi.
  9. “Balıkla salyangozun arkadaşlığı! Duyulmuş şey değil!”
  10. “Siz bu göletten hiç dışarı çıkmıyorsunuz ki… Peki nasıl oluyor da, bütün dünyadan söz edebiliyorsunuz?”
  11. “Ben bilmek istiyorum, hayat gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölüp gitmek mi yoksa bu dünyada başka türlü yaşamak da mümkün mü?”
  12. “Kararımı verdim anne, gidip derenin nerede bittiğini öğreneceğim. Orada neler var, başka yerlerde neler var, görmek bilmek istiyorum.”
  13. “Ben sizin bu kadar kendini beğenmiş olduğunuzu düşünmezdim doğrusu. Ama olsun, yine de sizi bağışlıyorum çünkü bu sözlerin hepsi cahillikten, bilmezliktendir.”
  14. “Akıp da hiç bir yere ulaşamamak olası mı? Yani sence bir sonu yok mu derenin? Oysa her şeyin bir sonu var. Gecenin gündüzün olduğu gibi… Haftanın, ayın, yılın…”
  15. “Bir nedeni olmadan mutlu olmak da istemiyorum; günün birinde gözlerimi açıp hepiniz gibi yaşlandığımı, ama hâlâ aynı balık olduğumu, ilk başta bildiğimden fazla bir şey bilmediğimi görmek istemiyorum!”
113-cocuk-goz

Omega 3 ve Çocuklarda Göz Sağlığı

Çocukların anne karnından itibaren beden ve zihin gelişimleri başlar. Anne adayının hamilelik sürecinde, sağlıklı ve doğru beslenmesi, çocuğun beyin ve göz gelişimi için de Omega 3 içeren besinler tüketmesi gerekmektedir. Omega 3’ün içerdiği DHA, göz ve beyin hücre zarlarının ana maddelerinden biridir. Dolayısıyla Omega 3, göz sağlığını direkt olarak etkiler.

Omega 3’ün Göz Sağlığına Etkileri

  • Göz gelişimini sağlar.
  • Göz kuruluğunu engeller.
  • Görmeyi tehdit eden “sarı nokta hastalığı” riskini azaltır.
  • Retina dejenerasyonuna bağlı olarak görme fonksiyonunu arttırır.
  • İlerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek göz hastalıklarından korur.
114-zeka-besin

Çocukların Zekâ Gelişimini Etkileyen Besinler

Çocukların gelişimini etkileyen 3 faktör vardır. Bu faktörler; çocuğun anne karnından itibaren doğru beslenmesi, eğitimi ve sosyal ilişkileridir. Bu faktörler ne kadar doğru ve seyrinde devam ederse, çocuğun gelişimi o denli olumlu etkilenir. Haliyle, zekâ gelişimi için doğru besinler tüketmek şarttır. Çocukların zekâsını etkileyen besinler hakkında bilgi edinmek için aşağıdaki besinleri ve faydalarını inceleyebilirsiniz…

  • Yumurta: Yüksek miktarda protein, Omega 3, kolin, lutein ve çinko içerir. Yumurta tüketmek çocukların konsantrasyonunu arttırır.
  • Yoğurt: Tam yağlı yoğurtların protein ve yağ oranı yüksektir. Yağ, beyin sağlığı için oldukça önemlidir. Yoğurt tüketmek, bilgi depolamaya ve hücre zarlarının esnek kalmasına yardımcı olur.
  • Yeşil Yapraklı Sebzeler: Folat ve birçok vitamin içeren lahana, ıspanak gibi sebzeler ilerleyen yaşlarda oluşabilecek ciddi hastalıkları önler.
  • Mor Karnabahar: Düşük miktarda şeker, yüksek miktarda lif, folat ve B6 vitaminlerini içerir. Ruh hali, hafıza ve dikkat dağınıklığının düzenlenmesini destekler.
  • Balık: En iyi Omega 3 ve D vitamini kaynağıdır. Beyni bilişsel gerileme ve hafıza kaybından korur.
  • Kuru yemiş ve Tohumlar: Esansiyel yağ asitleri, protein, vitamin ve mineraller içerir. Ruh durumunu ve sinir sistemini düzenlemeye yardımcı olur.
  • Yulaf Ezmesi: Protein ve lif açısından zengindir. Kalp ve beyin damarlarının açık tutulmasını sağlar.
  • Elma ve Erik: Zihinsel gerilemeye karşı mücadele eden bir antioksidan olan kuersetin maddesini içerir.
  • Zerdeçal: İhtiva ettiği kurkumin, beynin gelişmesine yardımcı olur.
121-sonbahar-aktivite

Çocuğunuzla Birlikte Yapabileceğiniz Sonbahar Aktiviteleri

Havaların sıcaklığı yavaş yavaş azalıyorken çocuklarınızla çeşitli aktiviteler yapmanın tam zamanı! Kış gelince dersler yoğun, havalar soğuk olacak. Çocuğunuzla aktivite yapma vaktiniz de haliyle kısıtlanacak. Bu nedenle sonbahar aylarını iyi değerlendirin.

Çocuğunuzla Birlikte Neler Yapabilirsiniz?

  • Yaprak, kozalak, meşe palamudu, at kestanesi toplayın. Çocuğunuz isterse bunları koleksiyon yapsın, isterseniz de evinizde süs olarak kullanın.
  • Birlikte yürüyüş yapın, mola verin, kuşları, bulutları, gökyüzünü izleyin.
  • Serin havada piknik yapmayı deneyin, uçurtma uçurun.
  • Deniz kenarında rüzgâra karşı bisiklet sürün.
  • Tarihi yerleri, müzeleri, sergileri gezin.
  • Sinema ve tiyatroya gidin.
  • Çocuğunuzu civardaki köy ve çiftliklere götürün.
  • Pazara, manava gidin. Çocuğunuza sebzeleri, meyveleri tanıtın. İçerdikleri besin maddelerini -vitamin, mineral, Omega 3- öğretin.
  • Ormana gidin, ağaca tırmanın.
  • Ağaçların adını veya ne ağacı olduğunu öğretin.
  • Hayvanat bahçesine gidin.
  • Trene, vapura, metroya binin. İnsanların nasıl yaşadığını, hangi yolları izlediğini gösterin.
115-cocuk-kilo

Kilo Problemi Olan Çocuklar Nasıl Beslenmeli?

Çocuğunuz sürekli cips, kek, kurabiye gibi şekerli ve yağlı yiyecekler, asitli içecekler tüketiyorsa, kilosunda da bir artış söz konusuysa obezite yolunda ilerliyor olabilir. Obezite riski olan çocuğunuza yardımcı olmalı, onu sağlıklı ve doğru beslenmeye yönlendirmelisiniz. Aksi takdirde obezite, diyabet hastalığı dahil birçok kronik hastalığın tetikleyicisi olması nedeniyle gelecekte çocuğunuzun sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir.

Obeziteyi önlemek  ve çocuğunuza sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak için yapmanız gerekenler:

  • Paketlenmiş kek ve kurabiyeler gibi trans yağ içeren yiyecekleri evinize sokmayın.
  • Çocuğunuza fast-food restoranlarında hamburger, patates, tavuk gibi yiyecekler yedirmeyin.
  • Şekerleme ve çerez yerine, çocuğunuzu meyve ve tam tahıllı kraker yemeye teşvik edin.
  • Okula giderken çocuklarınıza domates, peynir, salatalık gibi sağlıklı gıdalarla sandviç yapın.
  • Çocuğunuz patates ve tavuğu seviyorsa, bu yiyecekleri fırında pişirin.
  • Yemeklerinizde katı yağ ya da tereyağı yerine zeytinyağı ya da kanola yağı kullanın.
  • Evinizde asitli içecekler yerine süt ve yoğurtlu içecekler bulundurun.
  • Omega 3 ihtiyacı için çocuğunuza haftada en az 2 kere balık yedirin. Omega-3 açısından zengin beslenme sağlanamıyorsa, balık yağlarından da destek alabilirsiniz.